ถ้าแอป AI ขายในสหภาพยุโรป ใครเป็นผู้กำกับ?

กฎหมาย AI ของสหภาพยุโรป (EU AI Act) แบ่งงานกำกับให้หลายหน่วยงาน AI Office ของคณะกรรมาธิการยุโรปดูแลโมเดล AI อเนกประสงค์และระบบ AI บางกลุ่ม หน่วยงานของประเทศสมาชิกดูแลระบบ AI อื่น ใครอยู่ใต้หน่วยงานไหนขึ้นกับว่าเป็นผู้ให้บริการโมเดล ผู้ให้บริการระบบ หรือผู้นำระบบไปใช้ ตามกฎหมายฉบับแก้ไขที่มีผล 27 ก.ค. 2569

ฉบับย่ออ่านราว 3 นาที รายละเอียดและแหล่งอ้างอิงพับไว้ท้ายหน้า

เรื่องนี้ถามอะไร

ถ้าแอป AI ขายใน EU ใครกำกับ

EU AI Act คือกฎหมายของสหภาพยุโรปเรื่องระบบ AI และโมเดล AI มีผลตั้งแต่ 1 ส.ค. 2567 แต่หน้าที่แต่ละเรื่องเริ่มใช้ไม่พร้อมกัน กฎหมายแก้ไขที่มีผล 27 ก.ค. 2569 เลื่อนกฎของระบบความเสี่ยงสูง และเพิ่มอำนาจให้ AI Office

ใครกำกับอะไร

  • AI Office เป็นหน่วยงานในคณะกรรมาธิการยุโรป ดูแลโมเดล AI อเนกประสงค์ คือโมเดลที่ทำงานได้หลายแบบและนำไปต่อเป็นแอปได้ อีกส่วนคือระบบ AI ที่เจ้าของโมเดลหรือบริษัทในกลุ่มเดียวกันทำเอง ยกเว้นบางประเภท และ AI ในแพลตฟอร์มหรือเครื่องมือค้นหาขนาดใหญ่มาก
  • หน่วยงานของแต่ละประเทศสมาชิกดูแลระบบ AI อื่น โดยเฝ้าระวังว่าระบบทำตามกฎ
  • ผู้กำกับดูแลการคุ้มครองข้อมูลแห่งยุโรปดูแลหน่วยงานของ EU เอง
  • คณะกรรมการ AI แห่งยุโรป คณะผู้เชี่ยวชาญอิสระ และเวทีที่ปรึกษา ให้คำแนะนำ ไม่ได้เป็นผู้ลงโทษ

สามบทบาทต่างกันอย่างไร

  • ผู้ให้บริการโมเดล คือผู้พัฒนาโมเดลแล้วนำออกสู่ตลาดในชื่อของตน
  • ผู้ให้บริการระบบ คือผู้พัฒนาเครื่องมือที่พร้อมใช้ เช่น แอปแชตบอต แล้วนำออกสู่ตลาดในชื่อของตน แม้สร้างบนโมเดลของคนอื่น
  • ผู้นำระบบไปใช้ คือผู้ใช้ระบบภายใต้การควบคุมของตน เช่น โรงเรียนหรือบริษัท การใช้ส่วนตัวที่ไม่ใช่งานอาชีพไม่นับ

บริษัทเดียวอาจมีหลายบทบาท

ถ้าเป็นแอปของสตาร์ตอัปไทย

สถานการณ์สมมติ: สตาร์ตอัปไทยทำแอปแชตบอตฝึกภาษา โดยเชื่อมกับโมเดลของบริษัทต่างชาติที่อยู่คนละกลุ่ม แล้วขายแอปในชื่อของตนใน EU ผู้เขียนอ่านว่า

  • เจ้าของโมเดลเป็นผู้ให้บริการโมเดล อยู่ใต้ AI Office
  • สตาร์ตอัปไทยเป็นผู้ให้บริการระบบ อยู่ใต้หน่วยงานของประเทศสมาชิก หน้าที่หนึ่งคือบอกผู้ใช้ว่ากำลังคุยกับ AI ถ้าผู้ใช้ดูไม่ออกเอง
  • โรงเรียนสอนภาษาในฝรั่งเศสที่ซื้อแอปให้ครูใช้สอน เป็นผู้นำระบบไปใช้
  • นักศึกษาที่โหลดแอปมาติวเองเป็นการส่วนตัว ไม่เข้านิยามนี้

กฎเริ่มใช้ครบแล้วหรือยัง

ยังไม่ครบ และวันที่หน้าที่เริ่มใช้กับวันที่เริ่มลงโทษได้อาจเป็นคนละวัน

  • ข้อห้าม: ชุดแรกเริ่มใช้ 2 ก.พ. 2568 ข้อห้ามใหม่เริ่ม 2 ธ.ค. 2569
  • ผู้ให้บริการโมเดล: หน้าที่เริ่ม 2 ส.ค. 2568 (โมเดลที่ออกก่อนวันนั้นมีเวลาถึง 2 ส.ค. 2570) แต่อำนาจปรับเริ่ม 2 ส.ค. 2569
  • ระบบความเสี่ยงสูง: เริ่ม 2 ธ.ค. 2570 หรือ 2 ส.ค. 2571 ตามประเภทระบบ

ใช้กับไทยได้แค่ไหน

EU AI Act เป็นกฎหมายของ EU ไม่ใช่กฎหมายไทย บริษัทไทยต้องทำตามเฉพาะเมื่อเข้าขอบเขตของกฎหมายนี้ เช่น นำระบบ AI ออกสู่ตลาดใน EU หรือผลลัพธ์ของระบบถูกใช้ใน EU บทความนี้ไม่ได้วิเคราะห์กฎหมายไทย

ควรทำอะไร

  1. แยกวันที่กฎหมายมีผล วันที่หน้าที่แต่ละข้อเริ่มใช้ และวันที่เริ่มลงโทษได้
  2. ตรวจวันที่กับตัวบทที่แก้ไขแล้วเมื่อ ก.ค. 2569 ไม่ใช่ข้อเสนอของคณะกรรมาธิการหรือบทความเก่า
  3. ระบุก่อนว่าใครอยู่ในบทบาทไหน แล้วจึงบอกว่าใครกำกับ
  4. ก่อนสรุปว่าบริษัทไทยต้องทำตาม ให้ดูว่าเข้าขอบเขตของกฎหมายนี้หรือไม่

ข้อแนะนำของผู้เขียน ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย

รายละเอียดสำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสอบ

ทุกข้อในฉบับย่อด้านบนมีที่มาอยู่ในส่วนนี้ เปิดดูทีละเรื่องได้

วิธีอ่านรายละเอียด

วันที่ในบทความนี้ใช้ปีพุทธศักราช ส่วนปีในเลขกฎหมายของ EU เป็นคริสต์ศักราช เช่น Regulation (EU) 2024/1689 ป้ายหน้าบรรทัดบอกว่าข้อความนั้นเป็นอะไร

  • ข้อเท็จจริง

    สิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว หรือสิ่งที่ตัวบทกฎหมายและเอกสารทางการเขียนไว้จริง

  • คำชี้แจง

    คำอธิบายบนเว็บไซต์ของคณะกรรมาธิการยุโรป ไม่ใช่ตัวบทกฎหมาย และหน้าเว็บเหล่านี้เขียนเองว่าไม่ผูกพันคณะกรรมาธิการ

  • ความเห็น

    การตีความของผู้เขียน รวมถึงการนำตัวบทไปใช้กับสถานการณ์สมมติ ไม่ผูกพันใคร

Article หมายถึงมาตราใน Regulation (EU) 2024/1689 ถ้าไม่ได้บอกเป็นอย่างอื่น “ฉบับแก้ไข” หมายถึงถ้อยคำที่ Regulation (EU) 2026/1744 แทนที่หรือเพิ่มเข้าไป เลขหน้าในวงเล็บเป็นหน้าในราชกิจจานุเบกษาของสหภาพยุโรป (Official Journal หรือ OJ) ของกฎหมายฉบับนั้น

กฎหมายที่ใช้อ้างอิง
กฎหมายหลัก

Regulation (EU) 2024/1689 หรือ Artificial Intelligence Act ลงวันที่ 13 มิ.ย. 2567 ประกาศใน OJ L, 2024/1689 วันที่ 12 ก.ค. 2567 [1]

กฎหมายแก้ไข

Regulation (EU) 2026/1744 หรือ Digital Omnibus on AI ลงวันที่ 8 ก.ค. 2569 ประกาศใน OJ L, 2026/1744 วันที่ 24 ก.ค. 2569 มีผลใช้บังคับ 27 ก.ค. 2569 (Article 4 ของ 2026/1744 หน้า 41) [2]

ฉบับรวม

ข้อความรวมของสำนักงานสิ่งพิมพ์ของ EU ถึง 27 ก.ค. 2569 ระบุเองว่า “has no legal effect” ตัวบทที่ผูกพันคือฉบับในราชกิจจานุเบกษา [3]

คดีตัวอย่าง

ไม่มี บทความนี้อธิบายโครงสร้างของกฎหมาย

นิยามสามบทบาทใน Article 3
ประเภท

  • ข้อเท็จจริง

    Article 3(3): “'provider' means a natural or legal person, public authority, agency or other body that develops an AI system or a general-purpose AI model or that has an AI system or a general-purpose AI model developed and places it on the market or puts the AI system into service under its own name or trademark, whether for payment or free of charge” (หน้า 46) ผู้ให้บริการในกฎหมายนี้จึงหมายถึงผู้พัฒนาและนำออกสู่ตลาดในชื่อของตน ไม่ใช่ความหมายทั่วไปของคำว่าบริการ [1]

  • ข้อเท็จจริง

    ผู้ให้บริการโมเดล AI อเนกประสงค์ คือผู้ให้บริการที่นำโมเดลตาม Article 3(63) ออกสู่ตลาด โมเดลแบบนี้ “displays significant generality and is capable of competently performing a wide range of distinct tasks” และนำไปต่อกับระบบอื่นได้หลายแบบ (หน้า 50) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    ผู้ให้บริการระบบ AI คือผู้ให้บริการที่นำระบบ AI ตาม Article 3(1) ออกสู่ตลาดหรือนำไปเริ่มใช้ ถ้าระบบนำโมเดลมาประกอบ ไม่ว่าโมเดลเป็นของตนหรือของผู้อื่นตามสัญญา เรียกว่าผู้ให้บริการปลายน้ำ (Article 3(68) หน้า 50) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    Article 3(4): “'deployer' means a natural or legal person, public authority, agency or other body using an AI system under its authority except where the AI system is used in the course of a personal non-professional activity” (หน้า 46) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    ข้อพิจารณาก่อนตัวบท (recital) ข้อ 97 ซึ่งช่วยตีความแต่ไม่ใช่บทบัญญัติ อธิบายว่าโมเดล “do not constitute AI systems on their own” ต้องเพิ่มส่วนอื่น เช่น หน้าจอให้ผู้ใช้ ผู้ที่ทำทั้งโมเดลและระบบของตนเองจึงมีหน้าที่ทั้งสองแบบ (หน้า 26) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    ตัวอย่างหน้าที่ ผู้ให้บริการโมเดลต้องทำเอกสารทางเทคนิค ให้ข้อมูลแก่ผู้ให้บริการปลายน้ำ มีนโยบายด้านลิขสิทธิ์ และเผยแพร่สรุปข้อมูลที่ใช้ฝึก (Article 53(1) หน้า 84) ผู้ให้บริการระบบที่คุยกับคนโดยตรงต้องให้ผู้ใช้รู้ว่ากำลังคุยกับ AI เว้นแต่เห็นได้ชัด (Article 50(1) หน้า 82) [1]

AI Office กำกับอะไร
  • ข้อเท็จจริง

    AI Office ไม่ใช่องค์กรแยก Article 3(47) นิยามว่าเป็น “the Commission's function” (หน้า 49) คณะกรรมาธิการมี “exclusive powers” กำกับและบังคับใช้หมวด V ว่าด้วยผู้ให้บริการโมเดล AI อเนกประสงค์ และมอบงานนี้ให้ AI Office (Article 88(1) หน้า 110) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    ตัวบทเดิมให้ AI Office กำกับระบบ AI เฉพาะเมื่อโมเดลและระบบมาจากผู้ให้บริการรายเดียวกัน (Article 75(1) เดิม หน้า 104) ฉบับแก้ไขให้ AI Office “exclusively competent” ต่อระบบสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือระบบบนโมเดล AI อเนกประสงค์ ที่โมเดลกับระบบมาจากผู้ให้บริการรายเดียวกันหรือกิจการเดียวกัน กลุ่มที่สองคือระบบที่เป็นหรืออยู่ในแพลตฟอร์มออนไลน์หรือเครื่องมือค้นหาขนาดใหญ่มาก ซึ่งกำหนดตาม Digital Services Act อันเป็นกฎหมายบริการดิจิทัลของ EU (Article 75(1) ฉบับแก้ไข หน้า 26–27) [1] [2]

  • ข้อเท็จจริง

    กลุ่มแรกมีข้อยกเว้น เช่น ระบบในผลิตภัณฑ์ตามภาคผนวก I ระบบในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ระบบของสถาบันการเงิน และระบบในงานยุติธรรม อำนาจนี้ใช้กับผู้นำระบบไปใช้เฉพาะเมื่อเป็นผู้ให้บริการเองหรืออยู่ในกิจการเดียวกัน ในงานนี้ AI Office มี “all the powers of a market surveillance authority” และปรับได้ (Article 75(1), 75a(1) และ 75c ฉบับแก้ไข) [2]

  • คำชี้แจง · คณะกรรมาธิการยุโรป

    หน้าเว็บ “The enforcement framework of the AI Act” สรุปเครื่องมือของ AI Office เช่น คำขอข้อมูล การประเมินโมเดล และช่องทางร้องเรียน รวมถึงช่องทางสำหรับผู้ให้บริการปลายน้ำ หน้านี้ระบุว่าปรับปรุงล่าสุด 20 ต.ค. 2569 ซึ่งเป็นวันแก้ไขหน้าเว็บ ไม่ใช่วันที่ของกฎหมายฉบับใด และเขียนเองว่าไม่ผูกพันคณะกรรมาธิการ [5]

หน่วยงานของประเทศสมาชิกกำกับอะไร
  • ข้อเท็จจริง

    ทุกประเทศสมาชิกต้องกำหนดหน่วยงานผู้แจ้งและหน่วยงานเฝ้าระวังตลาดอย่างน้อยอย่างละหนึ่งแห่ง ให้ทำงานอย่างอิสระและเป็นกลาง ประกาศช่องทางติดต่อภายใน 2 ส.ค. 2568 และกำหนดจุดติดต่อเดียวของประเทศ (Article 70(1)–(2) หน้า 99) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    หน่วยงานเฝ้าระวังตลาดใช้อำนาจตาม Regulation (EU) 2019/1020 ว่าด้วยการเฝ้าระวังตลาดสินค้า (Article 3(26) หน้า 47) หน่วยงานผู้แจ้งประเมิน แต่งตั้ง และติดตามหน่วยตรวจที่ตรวจระบบความเสี่ยงสูงก่อนออกสู่ตลาด (Article 3(19) หน้า 47; Article 28(1) หน้า 70) บางภาคส่วนมีผู้กำกับเฉพาะ เช่น ผู้กำกับสถาบันการเงิน (Article 74(6) หน้า 103) [1]

  • คำชี้แจง · คณะกรรมาธิการยุโรป

    หน่วยงานเฝ้าระวังตลาด “supervise and enforce compliance with the rules for AI systems, including prohibitions and rules for high-risk AI” และรับเรื่องร้องเรียนจากบุคคลหรือนิติบุคคลใดก็ได้ [6] [7]

  • ข้อเท็จจริง

    เมื่อClaude ตรวจวันที่ 3 พ.ย. 2569 ตารางจุดติดต่อเดียวบนหน้าเว็บของคณะกรรมาธิการ ซึ่งระบุว่าปรับปรุงล่าสุด 7 ก.ย. 2569 มีชื่อหน่วยงาน 21 จาก 27 ประเทศ 12 ประเทศในจำนวนนี้ยังรอการรับรองขั้นสุดท้าย อีก 6 ประเทศยังไม่มีชื่อ ตัวเลขนี้ชมรมนับเอง [7]

EDPS และองค์กรที่ปรึกษา
  • ข้อเท็จจริง

    ผู้กำกับดูแลการคุ้มครองข้อมูลแห่งยุโรป (EDPS) เป็นผู้กำกับสถาบันและหน่วยงานของ EU ที่อยู่ในขอบเขต (Article 70(9) หน้า 100) และเป็นหน่วยงานเฝ้าระวังตลาดของหน่วยงานเหล่านั้น ยกเว้นศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรปเมื่อทำหน้าที่ตุลาการ (Article 74(9) หน้า 103) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    คณะกรรมการ AI แห่งยุโรปมีผู้แทนประเทศสมาชิกละหนึ่งคน AI Office เข้าประชุมแต่ไม่ลงคะแนน หน้าที่คือ “advise and assist” คณะกรรมาธิการและประเทศสมาชิก (Article 65(2) หน้า 95; Article 66 หน้า 96) เวทีที่ปรึกษาให้ความเชี่ยวชาญจากภาคอุตสาหกรรม สตาร์ตอัป ภาคประชาสังคม และนักวิชาการ (Article 67 หน้า 97) คณะผู้เชี่ยวชาญอิสระด้านวิทยาศาสตร์สนับสนุน AI Office และเตือนเมื่อพบความเสี่ยงเชิงระบบจากโมเดล AI อเนกประสงค์ คือความเสี่ยงที่อาจกระทบตลาดหรือสังคมในวงกว้าง (Article 68 หน้า 98; Article 3(65) หน้า 50) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    บทลงโทษในหมวด XII ให้อำนาจปรับแก่ประเทศสมาชิก EDPS และคณะกรรมาธิการ (Article 99–101) ไม่ได้ให้แก่คณะกรรมการ AI แห่งยุโรป เวทีที่ปรึกษา หรือคณะผู้เชี่ยวชาญอิสระ [1]

ตัวอย่าง: แอปของสตาร์ตอัปไทย

สถานการณ์สมมติ: สตาร์ตอัปที่จดทะเบียนในไทยทำแอปแชตบอตฝึกภาษา แอปส่งข้อความของผู้ใช้ไปยังโมเดล AI อเนกประสงค์ของบริษัทต่างชาติที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มเดียวกัน แล้ววางขายในชื่อของสตาร์ตอัปเองในร้านแอปของประเทศสมาชิก EU

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    เจ้าของโมเดลเป็นผู้ให้บริการโมเดล AI อเนกประสงค์ อยู่ใต้ AI Office (Article 88(1)) และต้องให้ข้อมูลแก่สตาร์ตอัปที่นำโมเดลไปใช้ (Article 53(1)(b)) [1]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    สตาร์ตอัปเป็นผู้ให้บริการระบบและผู้ให้บริการปลายน้ำ อยู่ในขอบเขตแม้ตั้งอยู่ในไทย (Article 2(1)(a)) เมื่อไม่ได้อยู่ในกิจการเดียวกับเจ้าของโมเดล และแอปไม่ใช่แพลตฟอร์มขนาดใหญ่มาก จึงอยู่ใต้หน่วยงานเฝ้าระวังตลาดของประเทศสมาชิก หน้าที่ที่เห็นชัดคือให้ผู้ใช้รู้ว่ากำลังคุยกับ AI (Article 50(1)) ตั้งแต่ 2 ส.ค. 2569 [1] [2]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    ถ้าเจ้าของโมเดลหรือบริษัทในกลุ่มเดียวกันทำแอปนี้เอง AI Office จะกำกับแอปแต่ผู้เดียว (Article 75(1)(a) ฉบับแก้ไข) [2]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    โรงเรียนสอนภาษาในฝรั่งเศสที่ซื้อแอปให้ครูใช้สอนเป็นผู้นำระบบไปใช้ (Article 3(4)) อยู่ใต้หน่วยงานของประเทศสมาชิก ตามที่ข้อพิจารณาข้อ 31 ของ 2026/1744 อธิบาย (หน้า 10) และต้องสนับสนุนความรู้ด้าน AI ของพนักงาน (Article 4(1) ฉบับแก้ไข หน้า 16) นักศึกษาที่โหลดแอปมาติวเองเป็นการส่วนตัวไม่เข้านิยามนี้ [1] [2]

วันเริ่มใช้: ตัวบทเดิมกับฉบับแก้ไข
  • ข้อเท็จจริง

    Claude ตรวจตารางนี้กับ Article 113 ของตัวบทเดิม (หน้า 123) กับ Article 1 ข้อ (39)–(40) ของ Regulation (EU) 2026/1744 ซึ่งประกาศใน OJ วันที่ 24 ก.ค. 2569 (หน้า 35) และตรวจซ้ำกับฉบับรวม [1] [2] [3]

เรื่องตัวบทเดิมหลังแก้ไข ข้อมูลถึง 3 พ.ย. 2569ตรวจจาก (ฉบับ · มาตรา · หน้าใน OJ)
กฎหมายมีผลใช้บังคับ1 ส.ค. 2567ไม่เปลี่ยน2024/1689 · Art. 113 วรรคหนึ่ง · หน้า 123
นิยาม ความรู้ด้าน AI และข้อห้ามเดิม (หมวด I–II)2 ก.พ. 2568วันไม่เปลี่ยน แต่ถ้อยคำ Article 4 ถูกแทนที่2024/1689 · Art. 113(a) · หน้า 123 และ 2026/1744 · Art. 4 ใหม่ · หน้า 16
ข้อห้ามใหม่ เรื่องภาพทางเพศของบุคคลที่ระบุตัวได้โดยไม่ยินยอม และสื่อล่วงละเมิดทางเพศเด็กไม่มี2 ธ.ค. 25692026/1744 · Art. 5(1)(ba), (bb) ใหม่ · หน้า 18 และ Art. 113(a) ใหม่ · หน้า 35
หน้าที่ผู้ให้บริการโมเดล AI อเนกประสงค์ (หมวด V) การกำกับดูแล (หมวด VII) และบทลงโทษ (หมวด XII) ยกเว้น Article 1012 ส.ค. 2568ไม่เปลี่ยน โมเดลที่ออกสู่ตลาดก่อน 2 ส.ค. 2568 มีเวลาถึง 2 ส.ค. 25702024/1689 · Art. 113(b) · หน้า 123 และ Art. 111(3) · หน้า 121
วันเริ่มใช้ทั่วไป รวมการบังคับใช้ (หมวด IX เกือบทั้งหมด) Article 101 และความโปร่งใส (Article 50)2 ส.ค. 2569ไม่เปลี่ยน ระบบสร้างเนื้อหาสังเคราะห์ที่ออกก่อนวันนี้ทำตาม Article 50(2) ได้ถึง 2 ธ.ค. 25692024/1689 · Art. 113 วรรคสอง · หน้า 123 และ 2026/1744 · Art. 111(4) ใหม่ · หน้า 35
ความเสี่ยงสูงตามภาคผนวก III เช่น การจ้างงาน การศึกษา2 ส.ค. 25692 ธ.ค. 25702026/1744 · Art. 113(c)(i) ใหม่ · หน้า 35
ความเสี่ยงสูงในผลิตภัณฑ์ตามภาคผนวก I เช่น เครื่องจักร ของเล่น2 ส.ค. 25702 ส.ค. 25712026/1744 · Art. 113(c)(ii) ใหม่ · หน้า 35
  • ข้อเท็จจริง

    กฎหมายแก้ไขไม่ได้เปลี่ยนวันเริ่มใช้ทั่วไป และไม่ได้กำหนดวันแยกสำหรับถ้อยคำใหม่ของ Article 4 หรือ Article 75 ข้อพิจารณาข้อ 40 ให้เหตุผลการเลื่อนว่ามาตรฐานมาช้าและการตั้งหน่วยงานของประเทศสมาชิกล่าช้า (2026/1744 หน้า 12) [2]

  • ข้อเท็จจริง

    ข้อเสนอ COM(2025) 836 ของคณะกรรมาธิการ (19 พ.ย. 2568) เคยเสนอให้กฎความเสี่ยงสูงเริ่ม 6 หรือ 12 เดือนหลังคณะกรรมาธิการมีมติว่าเครื่องมือช่วยปฏิบัติตามพร้อม และให้เวลาทำตาม Article 50(2) ถึง 2 ก.พ. 2570 กฎหมายที่ผ่านจริงใช้วันตายตัวในตาราง ข้อเสนอนี้ไม่ใช่กฎหมาย [4] [2]

  • ข้อเท็จจริง

    เมื่อClaude ตรวจวันที่ 3 พ.ย. 2569 หน้าคำถามที่พบบ่อยหมวด Digital Omnibus ของ AI Act Service Desk ยังอธิบายตามข้อเสนอ เช่น “maximum 16 months later” จึงไม่ควรอ้างหน้านี้เป็นกฎหมายปัจจุบัน [12]

วันที่ไหนอ่านจากตัวบท วันที่ไหนเป็นการตีความ
  • ข้อเท็จจริง

    ทุกวันที่ในตารางข้างบนอ่านจากถ้อยคำในราชกิจจานุเบกษาของ EU โดยตรง ตามฉบับ มาตรา และหน้าที่ระบุในแต่ละแถว [1] [2]

  • ข้อเท็จจริง

    วันที่อำนาจปรับผู้ให้บริการโมเดลเริ่มใช้ คือ 2 ส.ค. 2569 อ่านได้จากตัวบทโดยตรง Article 113(b) ยกเว้น Article 101 ไว้จากวันที่ 2 ส.ค. 2568 จึงเหลือวันเริ่มใช้ทั่วไป (2024/1689 หน้า 123) [1]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    วันที่ AI Office เริ่มใช้อำนาจใหม่ตาม Article 75 ฉบับแก้ไขและ Article 75a–75d ไม่มีตัวบทกำหนดแยก ผู้เขียนอ่านว่าตามวันเริ่มใช้ทั่วไปของหมวด IX คือ 2 ส.ค. 2569 [1] [2]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    ถ้อยคำใหม่ของ Article 4 ไม่มีวันเริ่มใช้แยก ผู้เขียนอ่านว่าใช้ตั้งแต่กฎหมายแก้ไขมีผล 27 ก.ค. 2569 [2]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    ข้อที่ว่าโมเดลซึ่งออกสู่ตลาดก่อน 2 ส.ค. 2568 ไม่น่าถูกปรับก่อน 2 ส.ค. 2570 เป็นการอ่าน Article 101 ประกอบ Article 111(3) ของผู้เขียน ดูหัวข้อถัดไป [1]

“เริ่มใช้” ไม่เท่ากับ “เริ่มลงโทษได้”
  • ข้อเท็จจริง

    วันมีผลใช้บังคับคือวันที่กฎหมายเกิดขึ้น ได้แก่ 1 ส.ค. 2567 ส่วนวันเริ่มใช้คือวันที่หน้าที่ในบทนั้นเริ่มผูกพัน Article 113 กำหนดวันนี้ต่างกันตามหมวด [1]

  • ข้อเท็จจริง

    หน้าที่ของผู้ให้บริการโมเดลเริ่มใช้ 2 ส.ค. 2568 แต่ Article 113(b) เขียนว่า “with the exception of Article 101” อำนาจปรับผู้ให้บริการโมเดลจึงเริ่มตามวันทั่วไป 2 ส.ค. 2569 หมวด IX ซึ่งรวมการบังคับใช้ (Article 74–84) และการกำกับผู้ให้บริการโมเดล (Article 88–94) ก็เริ่ม 2 ส.ค. 2569 เช่นกัน เว้นแต่ Article 78 เรื่องการรักษาความลับ ซึ่ง Article 113(b) ให้เริ่ม 2 ส.ค. 2568 [1]

  • คำชี้แจง · คณะกรรมาธิการยุโรป

    คณะกรรมาธิการระบุว่าอำนาจบังคับใช้ของ AI Office และหน่วยงานของประเทศสมาชิกเริ่ม 2 ส.ค. 2569 สำหรับข้อห้าม หน้าที่ของผู้ให้บริการโมเดล และความโปร่งใส หน้าเส้นเวลาของ AI Act Service Desk ใส่เรื่องความรู้ด้าน AI ไว้ด้วย [5] [9]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    การเขียนว่าข้อห้ามเริ่มใช้ปี 2568 กับการเขียนว่าการบังคับใช้ข้อห้ามเริ่มปี 2569 จึงไม่ขัดกัน แต่ต้องบอกว่าหมายถึงวันเริ่มใช้หรือวันเริ่มบังคับใช้ เมื่ออ่าน Article 111(3) ประกอบ โมเดลที่ออกสู่ตลาดก่อน 2 ส.ค. 2568 ไม่น่าถูกปรับเพราะไม่ทำตาม Article 53 ก่อน 2 ส.ค. 2570

ขอบเขต: เมื่อไรผู้ที่อยู่นอก EU ต้องทำตาม
  • ข้อเท็จจริง

    Article 2(1)(a) ใช้กับ “providers placing on the market or putting into service AI systems or placing on the market general-purpose AI models in the Union, irrespective of whether those providers are established or located within the Union or in a third country” (หน้า 45) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    Article 2(1)(c) ใช้กับผู้ให้บริการและผู้นำระบบไปใช้ที่อยู่นอก EU “where the output produced by the AI system is used in the Union” กฎหมายแก้ไขไม่ได้แก้ Article 2(1) (หน้า 45; 2026/1744 หน้า 15–16) [1] [2]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    บริษัทไทยที่ใช้ AI เฉพาะในไทย และผลลัพธ์ไม่ได้ถูกใช้ใน EU จึงไม่เข้าข้อเหล่านี้ แต่กรณีจริงต้องดูข้อเท็จจริงและข้อยกเว้นอื่นใน Article 2 ด้วย บทความนี้ไม่ได้วิเคราะห์กฎหมายไทย

เกิดอะไรขึ้นมาแล้วบ้าง5 เหตุการณ์
  • 1 ส.ค. 2567สำคัญ
    ข้อเท็จจริง

    EU AI Act มีผลใช้บังคับ ในวันที่ 20 หลังประกาศใน OJ เมื่อ 12 ก.ค. 2567 [1]

  • 7 พ.ค. 2569
    ข้อเท็จจริง

    รัฐสภายุโรปกับคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรปบรรลุข้อตกลงทางการเมือง ซึ่งยังไม่ใช่กฎหมาย [11]

  • 8 ก.ค. 2569
    ข้อเท็จจริง

    ลงนาม Regulation (EU) 2026/1744 หลังรัฐสภายุโรปมีมติ 16 มิ.ย. 2569 และคณะมนตรีมีมติ 29 มิ.ย. 2569 [2]

  • 27 ก.ค. 2569สำคัญ
    ข้อเท็จจริง

    กฎหมายแก้ไขมีผลใช้บังคับ ในวันที่สามหลังประกาศใน OJ เมื่อ 24 ก.ค. 2569 [2] [10]

  • 2 ส.ค. 2569สำคัญ
    ข้อเท็จจริง

    วันเริ่มใช้ทั่วไป รวมการบังคับใช้ในหมวด IX อำนาจปรับตาม Article 101 และความโปร่งใสตาม Article 50 [1]

แนวปฏิบัติสำหรับสื่อสารมวลชน
  • ก่อนเขียนว่ากฎหมาย AI ของ EU มีผลแล้ว ให้บอกว่าข้อไหนเริ่มใช้เมื่อไร และอ้างเลข Article

  • แยกวันที่กฎหมายมีผล วันที่หน้าที่เริ่มใช้ และวันที่เริ่มลงโทษได้ออกจากกัน

  • ตรวจวันที่กับตัวบทที่แก้ไขแล้วเมื่อ ก.ค. 2569 ไม่ใช่ข้อเสนอของคณะกรรมาธิการหรือบทความเก่า

  • อ้างหน้าเว็บของคณะกรรมาธิการยุโรปว่าเป็นคำอธิบายของหน่วยงาน และอย่าใช้วันปรับปรุงหน้าเว็บเป็นวันที่ของกฎหมาย

  • ระบุก่อนว่าใครเป็นผู้ให้บริการโมเดล ผู้ให้บริการระบบ หรือผู้นำระบบไปใช้ แล้วจึงบอกว่าใครกำกับ

  • อย่าเรียกคณะกรรมการ AI เวทีที่ปรึกษา หรือคณะผู้เชี่ยวชาญว่าเป็นผู้ลงโทษ

  • ก่อนสรุปว่าบริษัทไทยต้องทำตาม ให้ดูก่อนว่าเข้าขอบเขตของกฎหมายนี้หรือไม่ และอย่านำข้อสรุปตามกฎหมาย EU ไปใช้กับกฎหมายไทย

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    นักศึกษาที่ทำแอป AI ให้คนใน EU ใช้ ควรจดไว้ว่าแอปใช้โมเดลของใคร เปิดให้ใช้ในชื่อใคร และใครเป็นผู้ใช้ เพื่อดูว่าตนอยู่ในบทบาทไหน

แหล่งข้อมูลและข้อจำกัด12 แหล่ง
  1. ข้อความฉบับรวมของสำนักงานสิ่งพิมพ์ของ EUConsolidated text 02024R1689, Regulation (EU) 2024/1689 as amended by Regulation (EU) 2026/1744 (เปิดแท็บใหม่)ฉบับรวมถึง 27 ก.ค. 2569 ไม่มีผลทางกฎหมาย · publications.europa.eu
  2. หน้าเว็บของคณะกรรมาธิการยุโรป“The enforcement framework of the AI Act” (เปิดแท็บใหม่)ปรับปรุงล่าสุด 20 ต.ค. 2569 ตามที่หน้าเว็บระบุ เป็นวันแก้ไขหน้าเว็บ ไม่ใช่วันที่ของกฎหมาย · digital-strategy.ec.europa.eu
  3. หน้าเว็บของคณะกรรมาธิการยุโรป“Governance and enforcement of the AI Act” (เปิดแท็บใหม่)ปรับปรุงล่าสุด 7 ส.ค. 2569 ตามที่หน้าเว็บระบุ · digital-strategy.ec.europa.eu
  4. หน้าเว็บของคณะกรรมาธิการยุโรป“Market Surveillance Authorities under the AI Act” (เปิดแท็บใหม่)ปรับปรุงล่าสุด 7 ก.ย. 2569 ตามที่หน้าเว็บระบุ · digital-strategy.ec.europa.eu
  5. หน้าเว็บของคณะกรรมาธิการยุโรป“AI Act” (เปิดแท็บใหม่)ปรับปรุงล่าสุด 19 ต.ค. 2569 ตามที่หน้าเว็บระบุ · digital-strategy.ec.europa.eu
  6. หน้าเว็บของ AI Act Service Desk“Timeline for the Implementation of the EU AI Act” (เปิดแท็บใหม่)หน้าเว็บไม่แสดงวันเผยแพร่หรือวันปรับปรุง · ai-act-service-desk.ec.europa.eu
  7. ข่าวของคณะกรรมาธิการยุโรป“AI Omnibus enters into force” (เปิดแท็บใหม่)เผยแพร่ 27 ก.ค. 2569 ปรับปรุงล่าสุด 31 ก.ค. 2569 · digital-strategy.ec.europa.eu
  8. ข่าวประชาสัมพันธ์ของคณะกรรมาธิการยุโรป“EU agrees to simplify AI rules to boost innovation and ban 'nudification' apps to protect citizens” (เปิดแท็บใหม่)7 พ.ค. 2569 · digital-strategy.ec.europa.eu
  9. หน้าคำถามที่พบบ่อยของ AI Act Service Desk“Frequently Asked Questions” หมวด Digital Omnibus (เปิดแท็บใหม่)หน้าเว็บไม่แสดงวันที่ เนื้อหายังอธิบายตามข้อเสนอ · ai-act-service-desk.ec.europa.eu

ข้อจำกัดของข้อมูล

  • จุดที่ยังตรวจไม่ครบ: วันที่ AI Office เริ่มมีอำนาจแต่ผู้เดียวตาม Article 75(1) ฉบับแก้ไข และ Article 75a–75d ใหม่ กฎหมายแก้ไขไม่ได้กำหนดวันเริ่มใช้ของบทเหล่านี้แยกไว้ บทบัญญัติเหล่านี้อยู่ในหมวด IX ซึ่งเริ่มใช้ตามวันทั่วไป 2 ส.ค. 2569 แต่ชมรมไม่พบข้อความที่ยืนยันวันนี้โดยตรงในแหล่งที่อ่าน เมื่อตรวจวันที่ 3 พ.ย. 2569 วันที่ 27 ก.ค. 2569 และ 2 ส.ค. 2569 ผ่านไปแล้วทั้งคู่ จึงไม่กระทบคำตอบว่า ณ วันที่ตรวจใครกำกับ
  • จุดที่ยังตรวจไม่ครบ: Claude เปิดเว็บไซต์ EUR-Lex ไม่ได้ จึงอ่านไฟล์ PDF ราชกิจจานุเบกษาฉบับเดียวกันจากคลังเอกสารของสำนักงานสิ่งพิมพ์ของ EU ไฟล์นี้มีหัวกระดาษและรหัส ELI (รหัสอ้างอิงกฎหมายของ EU) ตรงกัน ควรเปิดลิงก์ ELI ในแหล่งอ้างอิงข้อ 1 และ 2 ยืนยันอีกครั้ง
  • Claude ตรวจแหล่งข้อมูลทั้งหมดถึงวันที่ 3 พ.ย. 2569
  • อ่านหน้าเว็บของคณะกรรมาธิการยุโรปและ AI Act Service Desk ตามแหล่งอ้างอิงข้อ 5–12 ทั้งหน้า
  • ตัวบทที่อ่านจริง เลขหน้าคือหน้าในราชกิจจานุเบกษาของ EU ซึ่งตรงกับลำดับหน้าของไฟล์ PDF
    • Regulation (EU) 2024/1689 ฉบับใน OJ L, 2024/1689 วันที่ 12 ก.ค. 2567 (144 หน้า) อ่านเฉพาะ ข้อพิจารณาข้อ 97 (หน้า 26) · Article 2(1) (หน้า 45) · Article 3(1), 3(3), 3(4), 3(19), 3(26), 3(47), 3(63), 3(65), 3(68) (หน้า 46–50) · Article 28(1) (หน้า 70) · Article 50(1) (หน้า 82) · Article 53(1) (หน้า 84) · Article 65–68 (หน้า 95–98) · Article 70 (หน้า 99–100) · Article 74(6) และ 74(9) (หน้า 103) · Article 75(1) เดิม (หน้า 104) · Article 88(1) (หน้า 110) · Article 99–101 · Article 111 (หน้า 121) · Article 113 (หน้า 123)
    • Regulation (EU) 2026/1744 ฉบับใน OJ L, 2026/1744 วันที่ 24 ก.ค. 2569 (41 หน้า) อ่านเฉพาะ ข้อพิจารณาข้อ 31 (หน้า 10) และข้อ 40 (หน้า 12) · ข้อแก้ไข Article 2 และ Article 4 (หน้า 15–16) · ข้อห้ามใหม่ใน Article 5 (หน้า 18) · Article 75 ใหม่และ 75a–75d (หน้า 26–27) · ข้อแก้ไข Article 111 และ 113 (หน้า 35) · Article 4 ว่าด้วยวันมีผล (หน้า 41)
    • ฉบับรวม 02024R1689 ถึง 27 ก.ค. 2569 ตรวจเฉพาะ Article 3 และ 113 ฉบับนี้ไม่มีผลทางกฎหมาย
    • ข้อเสนอ COM(2025) 836 final วันที่ 19 พ.ย. 2568 อ่านเฉพาะร่าง Article 111 และ 113
  • วันที่บนหน้าเว็บเป็นวันแก้ไขหน้าเว็บ ไม่ใช่วันที่ของกฎหมาย โดยเฉพาะหน้า “The enforcement framework of the AI Act” ที่ระบุว่าปรับปรุงล่าสุด 20 ต.ค. 2569 [5] หน้าเส้นเวลาของ AI Act Service Desk ไม่แสดงวันที่เลย [9]
  • ความไม่ตรงกันระหว่างแหล่ง
    • หน้าคำถามที่พบบ่อยหมวด Digital Omnibus ยังอธิบายตามข้อเสนอ ขณะที่หน้าเส้นเวลาของ AI Act Service Desk ซึ่งเขียนว่าคำนึงถึงการแก้ไขแล้ว ยังส่งผู้อ่านไปดูรายละเอียดที่หน้านี้ [9] [12]
    • หน้าเส้นเวลาเขียนว่ากฎส่วนใหญ่ “come into force” ใน 2 ส.ค. 2569 ทางกฎหมาย กฎหมายมีผลใช้บังคับแล้วตั้งแต่ 1 ส.ค. 2567 วันที่ 2 ส.ค. 2569 เป็นวันเริ่มใช้ [9]
    • หน้าเว็บ “AI Act” เขียนว่าการเลื่อนกฎความเสี่ยงสูงเป็นผลของข้อตกลงทางการเมือง ทางกฎหมาย การเลื่อนมาจาก Regulation (EU) 2026/1744 ลิงก์ที่หน้าเดียวกันเรียกว่าตัวบท AI Act ก็พาไปที่กฎหมายแก้ไข ไม่ใช่ Regulation (EU) 2024/1689 [8]
  • เรื่องที่ยังไม่ทราบ ณ วันที่ข้อมูล
    • รายชื่อหน่วยงานเฝ้าระวังตลาดและหน่วยงานผู้แจ้งทั้งหมดของแต่ละประเทศ ตารางของคณะกรรมาธิการแสดงเฉพาะจุดติดต่อเดียว ไม่ได้บอกจำนวนรวม ตัวเลข 21, 12 และ 6 ในบทความเป็นการนับของชมรม และตารางเปลี่ยนได้ตลอด [7]
    • มีการปรับหรือคำสั่งบังคับใช้ตาม EU AI Act แล้วหรือไม่ บทความนี้ไม่ได้ตรวจ
    • AI Office จะใช้อำนาจใหม่ตาม Article 75 ฉบับแก้ไขกับระบบใดบ้างในทางปฏิบัติ ยังไม่มีข้อมูลในแหล่งที่ Claude อ่าน
  • บทความนี้ไม่ได้วิเคราะห์กฎหมายไทย
คำศัพท์4 คำ

คำอธิบายย่อเพื่อช่วยอ่าน ไม่ใช่นิยามทางกฎหมาย แตะคำที่ขีดเส้นประในรายละเอียดเพื่อดูคำอธิบายตรงจุดนั้น

โมเดล AI อเนกประสงค์general-purpose AI model
ตาม Article 3(63) ของ EU AI Act คือโมเดลที่ทำงานได้หลากหลายอย่างมีนัยสำคัญ และนำไปต่อกับระบบหรือแอปอื่นได้หลายแบบ โมเดลอย่างเดียวยังไม่ใช่ระบบ AI จนกว่าจะเพิ่มส่วนอื่น เช่น หน้าจอให้ผู้ใช้
ข้อพิจารณาrecital
ส่วนอธิบายเหตุผลที่อยู่ก่อนตัวบทของกฎหมาย EU ใช้ช่วยตีความ แต่ไม่ใช่บทบัญญัติที่บังคับ
ผู้นำระบบไปใช้deployer
ตาม Article 3(4) ของ EU AI Act คือบุคคลหรือองค์กรที่ใช้ระบบ AI ภายใต้การควบคุมของตน ยกเว้นการใช้ส่วนตัวที่ไม่เกี่ยวกับงานอาชีพ
หน่วยงานเฝ้าระวังตลาดmarket surveillance authority
หน่วยงานระดับชาติของประเทศสมาชิก EU ที่ตรวจและบังคับให้ระบบ AI ที่ขายหรือใช้อยู่ในตลาดทำตามกฎ (Article 3(26) ของ EU AI Act)

ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ข้อมูลถึงวันที่ 3 พ.ย. 2569 กฎหมายและแนวทางอาจเปลี่ยนแปลงได้ หากมีข้อเท็จจริงเฉพาะ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ร่างโดย Claude ผู้ช่วย AI · ผู้ตรวจข้อกฎหมาย: [ชื่อสมาชิกที่ตรวจ]