ใช้ AI เลียนเสียงนักร้อง เป็นเรื่องเดียวกับคัดลอกเพลงไหม?

รายงานของสำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ เดือน ก.ค. 2567 อธิบายว่าลิขสิทธิ์ตามกฎหมายสหรัฐฯ คุ้มครองตัวเพลงและงานบันทึกเสียง แต่ไม่คุ้มครองเสียงของคน การเลียนเสียงนักร้องจึงเป็นคำถามเรื่องสิทธิในตัวตน ซึ่งต้องแยกจากคำถามว่าใช้เพลงของคนอื่นหรือไม่

ฉบับย่ออ่านราว 3 นาที รายละเอียดและแหล่งอ้างอิงพับไว้ท้ายหน้า

เรื่องนี้ถามอะไร

ถ้าใช้ AI เลียนเสียงนักร้อง เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์แบบเดียวกับการคัดลอกเพลงหรือไม่

รายงานของสำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ เดือน ก.ค. 2567 เรื่องเสียงและภาพที่จำลองด้วยดิจิทัล เห็นว่าเป็นคนละเรื่อง รายงานนี้เป็นความเห็นและข้อเสนอของหน่วยงาน ไม่ใช่กฎหมาย และไม่ผูกพันศาล

ลิขสิทธิ์คุ้มครองอะไรในเพลงหนึ่งเพลง

กฎหมายลิขสิทธิ์สหรัฐฯ แยกงานในเพลงเป็นอย่างน้อยสองชิ้น คือตัวเพลง ได้แก่ดนตรีและเนื้อร้อง กับงานบันทึกเสียง คือเสียงที่บันทึกไว้ในไฟล์เพลง ถ้านำสองอย่างนี้ของคนอื่นมาทำซ้ำหรือดัดแปลง ก็อาจเป็นเรื่องลิขสิทธิ์ และเจ้าของลิขสิทธิ์อาจไม่ใช่ตัวนักร้อง

ทำไมเสียงของนักร้องจึงเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

รายงานบอกว่าลิขสิทธิ์ไม่คุ้มครองตัวตนของคน และเสียงไม่ใช่งานสร้างสรรค์ การจำลองเสียงของใครเพียงอย่างเดียวจึงไม่ใช่การละเมิดลิขสิทธิ์

เรื่องเสียงจึงไปอยู่กับกฎหมายสิทธิในตัวตน (right of publicity) ซึ่งในสหรัฐฯ เป็นกฎหมายของแต่ละรัฐ และคุ้มครองไม่เท่ากัน บางรัฐไม่คุ้มครองเสียง หลายรัฐคุ้มครองเฉพาะการใช้ทางการค้า

ถ้าเป็นงานของนักศึกษา จะต่างกันอย่างไร

สถานการณ์สมมติ: นักศึกษาสองคนทำคลิปเพลงลงโซเชียล

  • คนแรกแต่งเพลงใหม่เองทั้งหมด แล้วใช้ AI ให้เสียงนักร้องดังเป็นคนร้อง ไม่มีเพลงเดิมถูกใช้ คำถามหลักคือเรื่องเสียงของนักร้อง
  • คนที่สองเอาไฟล์เพลงฮิตมาใช้ AI เปลี่ยนเสียงร้องเป็นเสียงนักร้องอีกคน กรณีนี้มีทั้งคำถามเรื่องเพลงและไฟล์เสียงของคนอื่น และคำถามเรื่องเสียงของนักร้อง

บทความนี้ไม่ได้สรุปว่ากรณีใดผิดกฎหมาย ผลจริงขึ้นกับข้อเท็จจริง กฎหมายของรัฐ และข้อยกเว้น

กฎหมายและร่างของสหรัฐฯ ไปถึงไหนแล้ว

สำนักงานเสนอให้รัฐสภาสหรัฐฯ ออกกฎหมายของรัฐบาลกลางคุ้มครองเสียงและภาพของทุกคน ข้อเสนอนี้ยังไม่ใช่กฎหมาย คณะกรรมาธิการรายงานร่างกฎหมาย NO FAKES ฉบับปี 2569 ต่อที่ประชุมวุฒิสภาเมื่อ 24 มิ.ย. 2569 ข้อมูลของ congress.gov ที่ชมรมเรียกดู 3 พ.ย. 2569 ไม่มีบันทึกว่าร่างผ่านสภาใด ณ วันนั้นร่างจึงยังไม่เป็นกฎหมาย

รัฐเทนเนสซีมีกฎหมายของรัฐชื่อ ELVIS Act ที่เพิ่มการคุ้มครองเสียง ส่วน TAKE IT DOWN เป็นกฎหมายของรัฐบาลกลาง ใช้กับภาพทางเพศที่เผยแพร่โดยไม่ยินยอม ไม่ครอบคลุมการโคลนเสียง

ใช้กับกฎหมายไทยได้แค่ไหน

รายงาน ร่าง และกฎหมายข้างต้นเป็นของสหรัฐฯ ใช้กับไทยโดยตรงไม่ได้ บทความนี้ไม่ได้วิเคราะห์กฎหมายไทย และไม่ได้สรุปว่าการโคลนเสียงในไทยผิดหรือไม่

ควรทำอะไร

  1. ก่อนโพสต์เพลงที่ใช้เสียง AI ถามสองข้อแยกกัน คือใช้เพลงหรือไฟล์เสียงของใคร และเสียงนั้นเลียนแบบใคร
  2. ได้รับอนุญาตเรื่องเพลงแล้ว อย่าถือว่าได้รับอนุญาตเรื่องเสียงด้วย และกลับกัน
  3. บอกผู้ฟังให้ชัดว่าเป็นเสียงที่ AI สร้าง และเจ้าของเสียงไม่ได้ร้องเอง
  4. เวลาเขียนข่าว อย่าเรียกรายงานหรือร่างกฎหมายว่ากฎหมายที่ใช้แล้ว
  5. ถ้าเป็นกรณีในไทย ตรวจกฎหมายไทยแยกต่างหาก

ข้อแนะนำของผู้เขียน ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย

รายละเอียดสำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสอบ

ทุกข้อในฉบับย่อด้านบนมีที่มาอยู่ในส่วนนี้ เปิดดูทีละเรื่องได้

วิธีอ่านรายละเอียด

วันที่ในบทความนี้ใช้ปีพุทธศักราช ส่วนปีในชื่อเอกสารและการอ้างอิงคดีของสหรัฐฯ เป็นคริสต์ศักราชตามต้นฉบับ ป้ายหน้าบรรทัดบอกว่าข้อความนั้นเป็นอะไร

  • ข้อเท็จจริง

    สิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว หรือสิ่งที่เอกสารเขียนไว้จริง รวมถึงถ้อยคำในร่างกฎหมายที่ยังไม่ผ่าน

  • คำพิพากษา

    สิ่งที่ศาลสหรัฐฯ วินิจฉัยไว้ในคดีก่อนหน้า ตามที่รายงานของสำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ ยกมา

  • แนวทาง

    ข้อสรุปหรือข้อเสนอในรายงานของสำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ เป็นความเห็นของหน่วยงาน ไม่ผูกพันศาล และไม่ใช่กฎหมาย

  • คำชี้แจง

    สิ่งที่หน่วยงานแถลงภายหลัง เช่น คำให้การต่อรัฐสภา ไม่ผูกพันใคร

  • ความเห็น

    ความเห็นของผู้แสดงความเห็นต่อรายงาน หรือของผู้เขียน ไม่ผูกพันใคร

เครื่องหมาย† หมายถึงข้อมูลที่ชมรมพบเฉพาะในแหล่งทุติยภูมิ ยังไม่ได้ตรวจกับเอกสารต้นฉบับ เลข “หน้า” คือเลขหน้าที่พิมพ์ในรายงาน ไม่ใช่เลขหน้าของไฟล์ PDF ส่วน § หมายถึงมาตราในร่างกฎหมายสหรัฐฯ

เอกสารและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
รายงานหลัก

Copyright and Artificial Intelligence, Part 1: Digital Replicas ของสำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ หน่วยงานรัฐบาลกลางที่บริหารกฎหมายลิขสิทธิ์ ลงนาม 31 ก.ค. 2567 เป็นข้อเสนอต่อรัฐสภา ไม่ผูกพันศาล (หน้า v และ 57) [1]

ตัวบทลิขสิทธิ์

หมวด 17 ของประมวลกฎหมายของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ (17 U.S.C.) มาตรา 101, 102(a), 106 และ 114(b) [2]

สิทธิในตัวตน

สิทธิในการใช้ประโยชน์จากตัวตน (right of publicity) ตามกฎหมายหรือคำพิพากษาของแต่ละรัฐ บางรัฐไม่มีเลย (หน้า 10–11) [1]

ร่างกฎหมายของรัฐบาลกลาง

NO FAKES Act of 2026 (S.4591 · H.R.8915) เป็นร่าง ไม่มีบันทึกว่าผ่านสภาใด ตามข้อมูลของ congress.gov ที่ชมรมเรียกดูเมื่อ 3 พ.ย. 2569 [3] [14]

กฎหมายของรัฐเทนเนสซี

ELVIS Act (Tenn. Pub. Acts ch. 588) ลงนาม 21 มี.ค. 2567 เป็นกฎหมายสิทธิในตัวตน ไม่ใช่กฎหมายลิขสิทธิ์ [1] [10]

กฎหมายกลางคนละเรื่อง

TAKE IT DOWN Act (Public Law 119-12) ลงนาม 19 พ.ค. 2568 [9]

ลิขสิทธิ์คุ้มครองอะไรในเพลงหนึ่งเพลง
ประเภท

  • ข้อเท็จจริง

    มาตรา 102(a) แยก “งานดนตรี รวมทั้งถ้อยคำที่ประกอบ” กับ “งานบันทึกเสียง” เป็นคนละประเภท เจ้าของลิขสิทธิ์มีสิทธิแต่ผู้เดียว รวมถึงสิทธิทำซ้ำ และสิทธิทำงานดัดแปลง คืองานที่สร้างจากงานเดิมโดยแปลงรูป (มาตรา 101 และ 106) [2]

  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    การทำเสียงจำลองจากสำเนางานเดิม หรือดัดแปลงงานเดิม เช่น ให้เสียงของใครร้องเนื้อเพลงที่มีอยู่ อาจเกี่ยวกับสิทธิเหล่านี้ แต่คนที่ถูกจำลองอาจไม่ใช่เจ้าของลิขสิทธิ์ (หน้า 17 และ 24) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    เรื่องการนำงานไปฝึก AI รายงานยกไปไว้ในรายงานส่วนถัดไป (หน้า 17 เชิงอรรถ 107) บทความนี้จึงไม่ครอบคลุม [1]

ลิขสิทธิ์ไม่คุ้มครองอะไร
  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    ลิขสิทธิ์ไม่คุ้มครองตัวตนของบุคคล แม้ตัวตนนั้นอยู่ในงานสร้างสรรค์ (หน้า 17) เสียงต่างจากงานบันทึกเสียงที่บันทึกเสียงนั้นไว้ เพราะเกิดจากร่างกาย ธรรมชาติ การฝึกฝน และพรสวรรค์ จึงไม่ใช่งานสร้างสรรค์ และไม่ได้ถูกบันทึกตรึงไว้ (fixed) ในสื่อใด (หน้า 52) [1]

  • คำพิพากษา

    ศาลอุทธรณ์สหรัฐฯ ภาคที่ 9 วินิจฉัยว่าเสียงไม่มีลิขสิทธิ์เพราะไม่ได้ถูกบันทึกตรึงไว้ (Midler v. Ford Motor Co., 1988) และชื่อหรือรูปลักษณ์ไม่ใช่งานสร้างสรรค์ (Downing v. Abercrombie & Fitch, 2001) (หน้า 17 เชิงอรรถ 108) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    มาตรา 114(b) จำกัดสิทธิในงานบันทึกเสียงไว้ที่ “เสียงจริงที่บันทึกไว้” เช่น การทำสำเนา มิกซ์ใหม่ หรือเปลี่ยนคุณภาพเสียงจริงนั้น แต่ไม่ครอบคลุมการบันทึกเสียงใหม่ขึ้นเอง แม้จะเลียนเสียงเดิม [2]

  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    มาตรานี้จึงคุ้มครองการร้องเลียนเสียง (soundalike) จากข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์ (หน้า 51–52) และลิขสิทธิ์ไม่คุ้มครองสไตล์ เว้นแต่งานที่ทำ “ตามสไตล์” ลอกส่วนที่มีลิขสิทธิ์ของงานชิ้นใดมาด้วย (หน้า 54–55) [1]

เรื่องเสียงไปอยู่ที่กฎหมายไหน
  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    สิทธิในการใช้ประโยชน์จากตัวตนตามกฎหมายมลรัฐอาจเหมาะที่สุดกับเสียงจำลองที่ไม่ได้รับอนุญาต แต่หลายรัฐคุ้มครองเฉพาะการใช้ทางการค้า บางรัฐไม่คุ้มครองเสียง หรือคุ้มครองเฉพาะเสียงที่โดดเด่นและเป็นที่รู้จัก ผลคือการคุ้มครองแบบปะติดปะต่อ (หน้า 11, 13 และ 23) [1]

  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    กฎหมายกลางที่มีอยู่แคบเกินไป ทั้งกฎหมายเครื่องหมายการค้า (Lanham Act) และกฎหมายของ FTC ช่วยได้เป็นหลักเมื่อเป็นการใช้ทางการค้าที่ทำให้ผู้บริโภคสับสนหรือเข้าใจผิด (หน้า 20 และ 24) [1]

ศาลแยกสองคำถามนี้อย่างไร
  • คำพิพากษา

    คดี Midler ศาลอุทธรณ์ภาคที่ 9 วินิจฉัยตามคอมมอนลอว์ของรัฐแคลิฟอร์เนีย คอมมอนลอว์คือกฎหมายที่มาจากคำพิพากษา ศาลเห็นว่าการจงใจเลียนเสียงอันโดดเด่นของนักร้องที่คนรู้จักกว้างขวางเพื่อขายสินค้าเป็นการกระทำละเมิดทางแพ่ง ศาลยังระบุว่า Midler ไม่ได้เรียกค่าเสียหายจากการใช้เพลง ซึ่ง Ford ได้รับอนุญาตแล้ว ข้อหานี้จึงไม่ถูกกฎหมายลิขสิทธิ์ของรัฐบาลกลางตัดออก (หน้า 23 เชิงอรรถ 142 · หน้า 51 เชิงอรรถ 307) [1]

  • คำพิพากษา

    คดี Waits v. Frito-Lay (ปี 2535) ศาลเดียวกันเห็นว่าข้อหานำเสียงไปใช้โดยมิชอบเป็นคนละประเภทกับคดีลิขสิทธิ์เรื่องการใช้เพลงหรือไฟล์เสียง (หน้า 51 เชิงอรรถ 307) [1]

  • คำพิพากษา

    ในทางกลับกัน คดี Romantics v. Activision (ปี 2551) ศาลรัฐบาลกลางในรัฐมิชิแกนให้กฎหมายลิขสิทธิ์มีผลเหนือกว่ากฎหมายมลรัฐ เพราะ “เสียงอันโดดเด่น” ที่อ้างคือเสียงของเพลงที่มีลิขสิทธิ์ ไม่ใช่เสียงของวงโดยทั่วไป (หน้า 51 เชิงอรรถ 308) [1]

  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    สำนักงานเห็นว่ามาตรา 114(b) ไม่ได้ตัดกฎหมายมลรัฐที่ห้ามจำลองเสียง และเสนอให้รัฐสภาเขียนเรื่องนี้ให้ชัด (หน้า 52) [1]

เทียบสองสถานการณ์สมมติ

สถานการณ์สมมติ: นักศึกษา ก แต่งทำนอง เนื้อร้อง และดนตรีใหม่เองทั้งหมด แล้วใช้ AI ทำให้เสียงร้องเหมือนนักร้องดังคนหนึ่ง และโพสต์ลงโซเชียล

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    เรื่องเพลง ไม่มีเพลงหรือไฟล์เสียงของคนอื่นในผลงาน ส่วนที่เหมือนคือเสียง ซึ่งลิขสิทธิ์ไม่คุ้มครอง เว้นแต่เพลงใหม่ลอกส่วนที่มีลิขสิทธิ์ของเพลงใดมา (หน้า 17, 52 และ 55) [1]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    เรื่องตัวตน ยังต้องถามอยู่ คำตอบขึ้นกับว่าเกิดในรัฐใด และรัฐนั้นคุ้มครองเสียงหรือการใช้ที่ไม่ใช่ทางการค้าหรือไม่ (หน้า 13 และ 23) [1]

  • ข้อเท็จจริง

    ตัวอย่างจริงในรายงานคือเพลงใหม่ “Heart on My Sleeve” เมื่อ เม.ย. 2566 ซึ่งใช้เสียงที่ AI ทำให้เหมือน Drake และ The Weeknd มียอดดูบนโซเชียลมีเดียกว่า 15 ล้านครั้ง โดยนักร้องทั้งสองไม่รู้มาก่อน (หน้า 1) [1]

สถานการณ์สมมติ: นักศึกษา ข นำไฟล์เพลงฮิตที่วางขายอยู่ ใช้ AI เปลี่ยนเสียงร้องเป็นเสียงนักร้องอีกคน โดยคงดนตรีและเนื้อร้องเดิมไว้ แล้วโพสต์ลงโซเชียล

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    เรื่องเพลง มีทั้งตัวเพลงและไฟล์เสียงเดิม ตรงกับตัวอย่างที่รายงานบอกว่าอาจเกี่ยวกับสิทธิทำซ้ำและดัดแปลง (หน้า 17) และสิทธิดัดแปลงงานบันทึกเสียงครอบคลุมการเปลี่ยนคุณภาพของเสียงจริงที่บันทึกไว้ [1] [2]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    เรื่องตัวตน มีอยู่แยกต่างหาก ร่าง NO FAKES ฉบับปี 2569 นิยามเสียงจำลองให้รวมทั้งงานที่บุคคลไม่ได้แสดงจริง และงานที่แสดงจริงแต่การแสดงถูกเปลี่ยนไปมาก (§2(a)(2)) แต่ร่างนี้ยังไม่เป็นกฎหมาย ณ วันที่ตรวจ [3]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    คำตอบเรื่องหนึ่งไม่ได้ตอบอีกเรื่อง ในคดี Midler ผู้โฆษณาได้รับอนุญาตใช้เพลงแล้ว ศาลก็ยังพิจารณาเรื่องเลียนเสียงแยก ส่วนความยินยอมของนักร้องก็ไม่ได้ให้สิทธิใช้เพลงของเจ้าของลิขสิทธิ์ [1]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    บทความนี้ไม่ได้สรุปว่ากรณีใดผิดกฎหมาย ผลจริงขึ้นกับข้อเท็จจริง กฎหมายของรัฐ และข้อยกเว้น เช่น การใช้อย่างเป็นธรรม

ข้อเสนอของสำนักงานต่อรัฐสภา
  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    ให้รัฐสภาสร้างสิทธิระดับรัฐบาลกลางที่คุ้มครองทุกคนตลอดชีวิต ไม่ใช่เฉพาะคนดัง จากการเผยแพร่ภาพหรือเสียงจำลองที่ไม่ได้รับอนุญาตทั้งที่รู้ สิทธินี้อนุญาตให้ผู้อื่นใช้ได้แต่โอนขาดไม่ได้ (หน้า iv และ 57) [1]

  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    ความรับผิดควรเกิดจากการเผยแพร่ ไม่ใช่การสร้างอย่างเดียว ซึ่งอาจเป็นการทดลองหรือความบันเทิงส่วนตัว และควรครอบคลุมการใช้ที่ไม่ใช่ทางการค้าด้วย (หน้า 33–35) [1]

  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    ข้อยกเว้นสำหรับงานสร้างสรรค์แบบกว้างอาจทำให้กฎหมายไร้ผลกับการโคลนเสียงในเพลง จึงควรชั่งน้ำหนักเรื่องเสรีภาพในการแสดงออกเป็นรายกรณี เช่น ดูว่าจงใจหลอกหรือไม่ และติดป้ายบอกหรือไม่ (หน้า 46–47) [1]

ร่าง NO FAKES ฉบับปี 2569 เขียนไว้อย่างไร
  • ข้อเท็จจริง

    ร่างฉบับที่คณะกรรมาธิการรายงานเขียนว่าจะให้สิทธิในทรัพย์สินแก่บุคคล คือสิทธิอนุญาตการใช้ภาพหรือเสียงจำลองของตน สิทธินี้โอนไม่ได้ขณะมีชีวิต (§2(b)) ถ้าร่างผ่าน จะมีผลเหนือกว่ากฎหมายมลรัฐบางส่วน แต่ไม่กระทบกฎหมายมลรัฐที่มีอยู่ ณ 2 ม.ค. 2568 (§2(g)) และจะมีผล 180 วันหลังประกาศใช้ (§2(k)) [3]

  • ข้อเท็จจริง

    ตามร่างนี้ ความรับผิดจะเกิดจากการทำให้สาธารณะเข้าถึงภาพหรือเสียงจำลองที่ไม่ได้รับอนุญาต หรือเผยแพร่เครื่องมือที่ออกแบบมาเพื่อจำลองบุคคลที่ระบุตัวได้ โดยต้องรู้หรือจงใจหลีกเลี่ยงการรู้ ร่างยังมีข้อยกเว้นเป็นประเภท เช่น ข่าว สารคดี การวิจารณ์ การล้อเลียน (§2(c)) [3]

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    ร่างต่างจากข้อเสนอของสำนักงานอย่างน้อยสองจุด คือใช้ข้อยกเว้นเป็นประเภทแทนการชั่งน้ำหนักรายกรณี และไม่ได้กล่าวถึงมาตรา 114(b) [1] [3]

ELVIS Act และ TAKE IT DOWN Act ครอบคลุมอะไร
  • ข้อเท็จจริง

    รายงานระบุว่ารัฐเทนเนสซีขยายกฎหมายสิทธิในตัวตนให้ครอบคลุมการจำลองเสียง และการเผยแพร่ทุกแบบโดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่ใช่แค่การโฆษณา (หน้า 15) [1] [10]

  • ข้อเท็จจริง

    ตามบทความของสำนักงานกฎหมาย Davis Wright Tremaine กฎหมายนี้มีผล 1 ก.ค. 2567 และให้รับผิดถึงผู้เผยแพร่เครื่องมือที่มีจุดประสงค์หลักเพื่อสร้างเสียงหรือรูปลักษณ์ของบุคคลโดยไม่ได้รับอนุญาต ชมรมยังเปิดอ่านตัวบทจากเว็บไซต์ทางการไม่ได้† [11]

  • ข้อเท็จจริง

    TAKE IT DOWN Act ห้ามเผยแพร่ภาพทางเพศ (intimate visual depiction) ของบุคคลโดยไม่ยินยอมตามเงื่อนไขในกฎหมาย ทั้งภาพจริงและภาพที่ AI สร้าง และให้แพลตฟอร์มลบภายใน 48 ชั่วโมงหลังได้รับคำขอ ไม่มีส่วนใดครอบคลุมเสียงที่โคลนขึ้น [9]

ข้อต่อสู้ทางกฎหมาย

มาตรา 230 ของกฎหมายการสื่อสารสหรัฐฯ คุ้มครองผู้ให้บริการออนไลน์จากความรับผิดต่อเนื้อหาที่คนอื่นโพสต์ แต่ยกเว้นกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา ผู้แสดงความเห็นต่อรายงานจึงโต้แย้งกันว่าสิทธิในเสียงจำลองควรนับเป็นทรัพย์สินทางปัญญาหรือไม่ (หน้า 37) [1]

ฝั่งผู้พัฒนาเทคโนโลยีและผู้ให้บริการออนไลน์

  • ความเห็น · EFF และ DiMA

    ไม่ควรนับเป็นทรัพย์สินทางปัญญา EFF ให้เหตุผลว่าแพลตฟอร์มที่ต้องสู้คดีราคาแพงมักยอมลบเนื้อหาของผู้ใช้ (หน้า 37) [1]

ฝั่งผู้ผลิตเนื้อหาและสื่อมวลชน

  • ความเห็น · UMG, SAG-AFTRA และกลุ่มค่ายเพลง

    ต้องนับเป็นทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อให้แพลตฟอร์มมีแรงจูงใจลบ บางรายเล่าว่าแพลตฟอร์มเคยปฏิเสธคำขอลบโดยอ้างมาตรา 230 (หน้า 37) [1]

จุดยืนของสำนักงาน

  • แนวทาง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    ควรให้สิทธินี้อยู่นอกข้อคุ้มครองของมาตรา 230 เพื่อให้แพลตฟอร์มลบภาพหรือเสียงจำลองที่ไม่ได้รับอนุญาตโดยเร็ว (หน้า 38) [1]

เกิดอะไรขึ้นมาแล้วบ้าง6 เหตุการณ์
  • 31 ก.ค. 2567สำคัญ
    ข้อเท็จจริง

    สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ ลงนามรายงาน Part 1 ซึ่งใช้ข้อมูลเรื่องรัฐสภาก่อน 22 ก.ค. 2567 (หน้า 24 เชิงอรรถ 152) [1]

  • 9 เม.ย. 2568
    ข้อเท็จจริง

    ยื่นร่าง NO FAKES Act of 2025 (S.1367 และ H.R.2794) ทั้งสองฉบับไม่มีบันทึกความคืบหน้าหลังส่งคณะกรรมาธิการตุลาการ [6] [7]

  • 12 พ.ค. 2569
    คำชี้แจง · สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ

    ผู้อำนวยการสำนักงานให้การต่อวุฒิสภาว่า สิทธิระดับรัฐบาลกลางในภาพและเสียงจำลองยังเป็นเรื่องที่ควรออกกฎหมาย (หน้า 6) [8]

  • 20 พ.ค. 2569
    ข้อเท็จจริง

    ยื่นร่าง NO FAKES Act of 2026 ในวุฒิสภา (S.4591) และสภาผู้แทนราษฎร (H.R.8915) ฉบับสภาผู้แทนราษฎรไม่มีบันทึกความคืบหน้าหลังส่งคณะกรรมาธิการตุลาการ [3–5]

  • 24 มิ.ย. 2569สำคัญ
    ข้อเท็จจริง

    หลังคณะกรรมาธิการตุลาการของวุฒิสภามีมติเมื่อ 18 มิ.ย. 2569 วุฒิสมาชิก Grassley รายงานร่าง S.4591 ฉบับแก้ไขทั้งฉบับต่อวุฒิสภา และร่างถูกบรรจุในปฏิทินวาระลำดับที่ 446 นี่เป็นขั้นล่าสุดที่ congress.gov บันทึกไว้ ณ วันที่ชมรมเรียกดู 3 พ.ย. 2569 ข้อมูลของร่างนี้ปรับปรุงล่าสุด 10 ส.ค. 2569 [3] [14]

  • 30 ก.ย. 2569
    ข้อเท็จจริง

    แหล่งทุติยภูมิรายงานว่ามีการขอให้วุฒิสภาผ่านร่างโดยไม่มีผู้คัดค้าน แต่วุฒิสมาชิก Ted Cruz คัดค้านด้วยเหตุผลเรื่องเสรีภาพในการแสดงออก รายการขั้นตอนของร่างบน congress.gov ไม่มีเหตุการณ์นี้† [12] [13] [14]

แนวปฏิบัติสำหรับสื่อสารมวลชน
  • ก่อนโพสต์หรือรายงานเรื่องเพลงที่ใช้เสียง AI ถามสองข้อแยกกัน คือใช้เพลงหรือไฟล์เสียงของใคร และเสียงนั้นเลียนแบบใคร

  • เรียกประเด็นให้ถูก ตามรายงานนี้ การจำลองเสียงอย่างเดียวไม่ใช่การละเมิดลิขสิทธิ์ แต่เป็นคำถามเรื่องสิทธิในตัวตน

  • เรียกเอกสารตามสถานะจริง รายงานของสำนักงานไม่ผูกพันศาล ร่าง NO FAKES ยังไม่เป็นกฎหมาย ณ วันที่ตรวจ และ ELVIS Act ใช้ในรัฐเทนเนสซีรัฐเดียว

  • เวลารายงานสถานะร่างกฎหมาย บอกขั้นล่าสุดที่บันทึกไว้พร้อมวันที่เรียกดู อย่าเขียนว่าสหรัฐฯ ออกกฎหมายแล้ว

  • อย่าอ้าง TAKE IT DOWN Act เป็นกฎหมายเรื่องการโคลนเสียง

  • ถ้าจะเทียบกับไทย ให้ค้นกฎหมายไทยแยกต่างหาก อย่านำข้อสรุปของหน่วยงานสหรัฐฯ มาใช้กับไทยโดยอัตโนมัติ

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    ได้รับอนุญาตเรื่องเพลงแล้ว อย่าถือว่าได้รับอนุญาตเรื่องเสียงด้วย และกลับกัน

  • ความเห็น · ผู้เขียน

    ถ้าใช้เสียงที่ AI สร้างในงานของตน บอกผู้ฟังให้ชัดว่าเป็นเสียง AI และเจ้าของเสียงไม่ได้ร้องเอง

แหล่งข้อมูลและข้อจำกัด14 แหล่ง
  1. รายงานของสำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯCopyright and Artificial Intelligence, Part 1: Digital Replicas. A Report of the Register of Copyrights (เปิดแท็บใหม่)ปกระบุ ก.ค. 2567 · ลงนาม 31 ก.ค. 2567 · copyright.gov
  2. ตัวบทกฎหมายสหรัฐฯ ฉบับที่สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ เผยแพร่Copyright Law of the United States (Title 17), Chapter 1: Subject Matter and Scope of Copyright (เปิดแท็บใหม่)หน้าเว็บไม่ระบุวันที่ · Claude เปิดอ่าน 3 พ.ย. 2569 · copyright.gov
  3. ร่างกฎหมายสหรัฐฯS. 4591, NO FAKES Act of 2026, Reported in Senate (RS), Calendar No. 446 (เปิดแท็บใหม่)ยื่น 20 พ.ค. 2569 · รายงานต่อวุฒิสภา 24 มิ.ย. 2569 · govinfo.gov
  4. ข้อมูลสถานะร่างกฎหมายBILLSTATUS-119s4591 (S. 4591, NO FAKES Act of 2026) (เปิดแท็บใหม่)ไฟล์ปรับปรุงล่าสุด 10 ส.ค. 2569 · govinfo.gov
  5. ข้อมูลสถานะร่างกฎหมายBILLSTATUS-119hr8915 (H.R. 8915, NO FAKES Act of 2026) (เปิดแท็บใหม่)ไฟล์ปรับปรุงล่าสุด 23 ต.ค. 2569 · govinfo.gov
  6. ข้อมูลสถานะร่างกฎหมายBILLSTATUS-119s1367 (S. 1367, NO FAKES Act of 2025) (เปิดแท็บใหม่)ไฟล์ปรับปรุงล่าสุด 10 ส.ค. 2569 · govinfo.gov
  7. ข้อมูลสถานะร่างกฎหมายBILLSTATUS-119hr2794 (H.R. 2794, NO FAKES Act of 2025) (เปิดแท็บใหม่)ไฟล์ปรับปรุงล่าสุด 22 ก.ค. 2569 · govinfo.gov
  8. กฎหมายสหรัฐฯPublic Law 119-12, TAKE IT DOWN Act (S. 146) (เปิดแท็บใหม่)ลงนาม 19 พ.ค. 2568 · govinfo.gov
  9. ข่าวประชาสัมพันธ์ของสำนักงานผู้ว่าการรัฐเทนเนสซี“PHOTOS: Gov. Lee Signs ELVIS Act Into Law” (เปิดแท็บใหม่)21 มี.ค. 2567 · tn.gov
  10. บทความของสำนักงานกฎหมาย Davis Wright Tremaine (แหล่งทุติยภูมิ)“Tennessee, All Shook Up Over AI-Generated Voice Replicas, Passes ELVIS Act” (เปิดแท็บใหม่)†8 เม.ย. 2567 · dwt.com
  11. บทความในบล็อกวารสารวิชาการ Cardozo Arts & Entertainment Law Journal (แหล่งทุติยภูมิ)“Borrowed Voices: What the NO FAKES Act Means for AI Disclosure Risk” (เปิดแท็บใหม่)†12 ต.ค. 2569 · cardozoaelj.com
  12. ข่าวจาก Radio Ink (แหล่งทุติยภูมิ)“First Amendment Concerns Delay Radio's AI Deepfake Shield” (เปิดแท็บใหม่)†8 ต.ค. 2569 · radioink.com
  13. ข้อมูลทางการของรัฐสภาสหรัฐฯcongress.gov (Library of Congress), ขั้นตอนของร่าง S.4591, H.R.8915, S.1367 และ H.R.2794 (เปิดแท็บใหม่)ชมรมเรียกดูข้อมูลทางการของ congress.gov เมื่อ 3 พ.ย. 2569 ไม่ได้อ่านจากหน้าเว็บที่ลิงก์นี้ ข้อมูลร่าง S.4591 ปรับปรุงล่าสุด 10 ส.ค. 2569 · congress.gov

ข้อจำกัดของข้อมูล

จุดที่ยังตรวจไม่ครบ: (1) ตัวบท ELVIS Act ของรัฐเทนเนสซี Claude เปิดตัวบทจากเว็บไซต์ทางการของรัฐไม่ได้ ไฟล์ที่ได้มาภายหลังเป็นภาพสแกน ซึ่งชมรมยังอ่านข้อความไม่ได้ วันมีผลใช้บังคับและความรับผิดของผู้เผยแพร่เครื่องมือจึงมาจากบทความของสำนักงานกฎหมาย [11] (2) เหตุการณ์ในวุฒิสภาเมื่อ 30 ก.ย. 2569 มาจากแหล่งทุติยภูมิ [12] [13] ชมรมยังตรวจกับบันทึกการประชุมรัฐสภาไม่ได้ (3) สถานะร่าง NO FAKES คือสิ่งที่ข้อมูลของ congress.gov แสดงเมื่อชมรมเรียกดู 3 พ.ย. 2569 Claude อ่านรายการขั้นตอนของร่างจากข้อมูลทางการชุดนี้ ไม่ได้อ่านจากหน้าเว็บของร่าง ข้อมูลนี้ไม่มีบันทึกว่าผ่านสภาใด ข้อมูลร่าง S.4591 ปรับปรุงล่าสุด 10 ส.ค. 2569 ขั้นตอนหลังจากนั้นต้องเรียกดูใหม่ [14]

  • Claude ตรวจแหล่งข้อมูลถึงวันที่ 3 พ.ย. 2569 อ่านรายงาน Part 1 ฉบับเต็มรวมเชิงอรรถ และตรวจเลขหน้าที่อ้างกับเนื้อรายงานอีกครั้ง
  • ตัวบทลิขสิทธิ์สหรัฐฯ อ่านเฉพาะมาตรา 101 (นิยามงานบันทึกเสียง) 102 106 และ 114(b) จากฉบับที่สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ เผยแพร่บนเว็บ ไม่ใช่ฉบับทางการของสภาผู้แทนราษฎร และหน้าเว็บไม่ระบุวันที่ปรับปรุง
  • ร่าง S.4591 อ่านเฉพาะข้อความที่กรรมาธิการแก้ไขแทนทั้งฉบับ ในส่วนนิยาม สิทธิ ความรับผิด ข้อยกเว้น การมีผลเหนือกว่ากฎหมายมลรัฐ และวันมีผล ไม่ได้อ่านข้อความเดิมที่ถูกตัดออก และไม่ได้อ่านเนื้อร่างฉบับปี 2568
  • TAKE IT DOWN Act อ่านทั้งฉบับ แต่นิยาม “ภาพทางเพศ” อ้างไปยังกฎหมายอีกฉบับ (15 U.S.C. 6851) ซึ่งชมรมไม่ได้อ่าน คำให้การวันที่ 12 พ.ค. 2569 อ่านหน้า 1–7 ข่าวประชาสัมพันธ์ของผู้ว่าการรัฐเทนเนสซี Claude อ่านจากข้อความสรุปของหน้าเว็บ ไม่ได้อ่านต้นฉบับคำต่อคำ
  • แหล่งทุติยภูมิ [11] [12] [13] Claude อ่านจากข้อความสรุปของหน้าเว็บ ไม่ได้อ่านต้นฉบับคำต่อคำ จึงไม่ได้ยกถ้อยคำมาอ้าง
  • ความต่างระหว่างแหล่ง บทสรุปผู้บริหารของรายงานเขียนว่าสำนักงานไม่เสนอให้กฎหมายกลางมีผลเหนือกว่ากฎหมายมลรัฐ “ทั้งหมด” (หน้า iv) แต่เนื้อหาหลักเสนอไม่ให้มีผลเหนือกว่าเลย และเตือนว่าการให้มีผลเหนือกว่าบางส่วนก็อาจทำให้เกิดคดีมาก (หน้า 50) บทความนี้จึงไม่ได้นับเรื่องนี้เป็นจุดที่ร่าง NO FAKES ต่างจากข้อเสนอ
  • รายงาน Part 1 ออกก่อนร่าง NO FAKES ฉบับปี 2568 และ 2569 จึงไม่ได้วิเคราะห์ร่างเหล่านี้ การเทียบร่างกับข้อเสนอในบทความนี้เป็นความเห็นของผู้เขียน
  • คำว่า “งานดนตรี” และ “งานบันทึกเสียง” ในบทความนี้เป็นคำแปลประเภทงานตามกฎหมายสหรัฐฯ ไม่ได้อ้างถึงประเภทงานตามกฎหมายไทย
  • เรื่องที่ยังไม่ทราบ ณ วันที่ข้อมูล
    • วุฒิสภาจะนำร่าง S.4591 ขึ้นพิจารณาเมื่อใด และร่างจะเปลี่ยนไปอีกหรือไม่
    • มีศาลสหรัฐฯ ตัดสินคดีโคลนเสียงด้วย AI ภายใต้มาตรา 114(b) หรือกฎหมายสิทธิในตัวตนหลังรายงานนี้หรือไม่ บทความนี้ไม่ได้ค้น
    • การนำไฟล์เสียงของนักร้องไปฝึกโมเดล AI เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ บทความนี้ไม่ได้ครอบคลุม และไม่ได้วิเคราะห์ข้อยกเว้น เช่น การใช้อย่างเป็นธรรม
  • บทความนี้ไม่ได้วิเคราะห์กฎหมายไทย ชมรมไม่มีตัวบทหรือแหล่งข้อมูลไทยสำหรับบทความนี้ สถานะของการโคลนเสียงตามกฎหมายไทยต้องค้นคว้าแยกต่างหาก
คำศัพท์5 คำ

คำอธิบายย่อเพื่อช่วยอ่าน ไม่ใช่นิยามทางกฎหมาย แตะคำที่ขีดเส้นประในรายละเอียดเพื่อดูคำอธิบายตรงจุดนั้น

ประมวลกฎหมายของรัฐบาลกลางสหรัฐฯU.S.C. (United States Code)
ประมวลกฎหมายของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ ตัวเลขที่อยู่ก่อน U.S.C. บอกลักษณะ (title) ตัวเลขหลัง § บอกมาตรา เช่น 17 U.S.C. §107 คือลักษณะ 17 ว่าด้วยลิขสิทธิ์ มาตรา 107
สิทธิในการใช้ประโยชน์จากตัวตนright of publicity
สิทธิตามกฎหมายของแต่ละมลรัฐในสหรัฐฯ ที่ให้บุคคลควบคุมการนำชื่อ ภาพ หรือเสียงของตนไปใช้ ขอบเขตต่างกันในแต่ละรัฐ หลายรัฐคุ้มครองเฉพาะการใช้ทางการค้า และบางรัฐไม่คุ้มครองเสียง
การร้องเลียนเสียงsoundalike
การบันทึกเสียงใหม่ที่เลียนเสียงหรือสไตล์ของงานบันทึกเสียงเดิม มาตรา 114(b) ของกฎหมายลิขสิทธิ์สหรัฐฯ ไม่ถือว่าละเมิดลิขสิทธิ์ในงานบันทึกเสียงเดิม เพราะสิทธินั้นจำกัดอยู่ที่เสียงจริงที่บันทึกไว้
หลักกฎหมายรัฐบาลกลางมีผลเหนือกว่าpreemption
หลักว่ากฎหมายของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ มีผลเหนือกฎหมายมลรัฐในเรื่องเดียวกัน ด้านลิขสิทธิ์ 17 U.S.C. §301 ทำให้ข้อหาตามกฎหมายมลรัฐที่คุ้มครองสิทธิแบบเดียวกับลิขสิทธิ์ใช้ไม่ได้
การใช้อย่างเป็นธรรมfair use
ข้อยกเว้นในกฎหมายลิขสิทธิ์สหรัฐฯ (17 U.S.C. §107) ที่ให้ใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ได้โดยไม่ต้องขออนุญาต ศาลชั่งสี่ปัจจัย คือ วัตถุประสงค์และลักษณะของการใช้ ลักษณะของงาน ปริมาณและสาระสำคัญของส่วนที่นำไปใช้ และผลกระทบต่อตลาดของงานต้นฉบับ ข้อยกเว้นที่ใกล้เคียงที่สุดในกฎหมายไทยคือมาตรา 32 พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 แต่มาตรา 32 ระบุการกระทำที่ได้รับยกเว้นเป็นรายข้อ ไม่ได้เปิดกว้างแบบสหรัฐฯ

ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ข้อมูลถึงวันที่ 3 พ.ย. 2569 กฎหมายและแนวทางอาจเปลี่ยนแปลงได้ หากมีข้อเท็จจริงเฉพาะ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ร่างโดย Claude ผู้ช่วย AI · ผู้ตรวจข้อกฎหมาย: [ชื่อสมาชิกที่ตรวจ]